«Янкель» – рус әдәбиятында эз калдырган урам баласы (12+)

Григорий Георгиевич Белых 1906 елның 20 августында Санкт-Петербургта туа. Малай бик яшьли укырга өйрәнә, әмма мәктәптә укыйсы килми һәм гадәти питер урам малае була.  
В 1930 году Белых написал уже в одиночку книгу «Дом веселых нищих».
Обвинённый в авторстве и распространении антисоветских стихов был осужден по «политической» статье в 1936 году и через два года умер в тюремной больнице. Место захоронения Григория Белых до сих пор не установлено. 
«Постановлением Президиума Верховного суда РСФСР от 26 марта 1957 года приговор Ленинградского областного суда от 25 февраля 1936 года и определение Специальной коллегии Верховного суда РСФСР от 10 апреля 1936 года в отношении Белых Г. Г. отменены, дело прекращено за отсутствием в его действиях состава преступления. Белых Г. Г. по данному делу реабилитирован».

Революциядән соң Гриша үзенә ризыкны төрлечә, шул исәптән бик үк законлы булмаган ысуллар белән дә таба торган була. 1920 елда криминаль үткәннәре булган балалар өчен махсус мәктәпкә эләгә – «тәрбиягә ввыр бирелүчеләр өчен Достоевский исемендәге социаль-индивидуаль тәрбия мәктәбе». Анда яшәүчеләр, аббревиатуралар модасына ияреп, үзләренең альма-матерларын Шкида дип атаганнар (Достоевский исемендәге мәктәп) һәм үзләренең укытучылары өчен кушаматлар уйлап тапканнар, аларны алар «халдейлар» дип атаганнар. Мәктәптә тәрбияләнүчеләргә дә кушаматлар бирәләр. Шулай итеп, Григорий бөкре борынлы озын борыны өчен Янкель кушаматы ала. Ә тагын ул әдәби – сәнгать сәләте белән дан казанган. Анда Гриша Леонид Пантелеев белән таныша, ул аның дусты һәм фикердәше була (соңрак автордашы да). Аларны әдәбиятка һәм кинематографка мәхәббәт, уртак планнар һәм хыяллар берләштерә. Шкидта ук инде алар икәүләп әдәби киңлектә эшли башларга омтылалар. 1926 елда дуслар ШКИД турында китап яза башлый, ул 1927 елда дөнья күрә һәм зур уңыш казана. 1930 елда Белых инде үзе генә «Дом веселых нищих» дигән китабын яза.
Советлар союзына каршы шигырьләр таратуда һәм авторлыкта гаепләнеп, 1936 елда «сәяси» маддә буенча хөкем ителә һәм ике елдан төрмә хастаханәсендә үлә. Григорий Белыхның җирләнгән урыны әлегә кадәр ачыкланмаган.
“РСФСР Югары Суды Президиумының 1957 елның 26 мартындагы карары белән Ленинград өлкә судының 1936 елның 25 февралендәге Карары һәм РСФСР Югары судының махсус коллегиясенең 1936 елның 10 апрелендәге карары гамәлдән чыгарыла, эш аның гамәлләрендә җинаять составы булмау сәбәпле туктатыла. Белых Г.Г. әлеге эш буенча реабилитацияләнгән».

Поделиться: