Чаллының экологик үзенчәлекләре

Яр Чаллы – Татарстанның төньяк-көнчыгышында урнашкан эре шәһәр. Республикада халык саны буенча икенче урында торучы шәһәрнең рәсми урыны – Түбән Кама сусаклагычы һәм Чулман елгасының сул як яры. Ике як яр плотина белән тоташтырылган, аннан автомобиль һәм тимер юл үтә. Шәһәр территориясе мәйданы 170 квадрат километрдан артыграк. Климат шартлары – уртача континенталь, шактый зур еллык температура амплитудасы белән характерлана.

Шәһәрнең экологик торышы

Яр Чаллы шәһәре җилле урында төзелгән һәм һава массалары шәһәр читендә тукталып тормый. Шәһәр территориясе тирәли бик күп сәнәгать объектлары төзелгән. Шулай да Чаллының төп экологик мәсьәләләре шәһәрне индустрияләштерүдән гыйбарәт түгел.

Шәһәр районнарында экологик хәл. Шәһәр территориясе өч районга – Комсомол, Үзәк, Автозавод – бүленә.

Үзәк һәм Автозавод районнарының экологиясен 2 нче санлы машина юлының көньяк-көнбатышында урнашкан сәнәгать һәм коммуналь өлкәләргә караучы объектлар катлауландыра. Комсомол районында шәһәр сәнәгать объектларының күпчелеге тупланган, алар арасында «Камгэсэнергострой», картон-кәгазь  комбинаты, «Сатурн», «Расстал», «Начало» компанияләре иң эреләре. Нәкъ менә шушында сөт комбинаты эшчәнлек алып бара.

Әлеге предприятиеләрнең барысы да табигатьне саклау чараларын үти дигән сүз түгел, бу үз иратында шул районның һәм якын-тирә территорияләрнең экологиясенә тискәре йогынты ясый.

Су ресурслары

Шәһәр территориясен тикшерү мәгълүматлары буенча, 2016 елда Чулман елгасында плотинада буа барлыкка килеп, иңе 11 километрлы киңлекләр китереп чыгара. Сусаклагычның башлангыч дәрәҗәсе 68 билгесе белән проектлана. Шушы күрсәткечләр буенча яр буен саклау башкарыла һәм су басудан саклаучы корылмалар ясала. Яр буе линиясе тулысынча сакланмый – Мәләкәс култыгында таләпләр бозылу күзәтелә. Шуның өстенә, күп кенә сусаклагычларның яр буйларын саклау 63 метрдан әз генә югарырак эксплуатация билгесендә тукталып калган. Нәтиҗәдә яшелләнү, сазлыкка әверелү һәм ярларның саклаучы полосасы җимерелә башлау күзәтелә. Мондый процесслар вокзал һәм портларны проектлау эшен тоткарлый. Шәһәрнең су ресурслары мәсьәләләренең тагын берсе – ахырына кадәр эшләнеп бетмәгән яңгыр коллекторы. Төзелеп бетмәгән әлеге система аккан яңгыр суларын чистарту өчен җыюны тәэмин итәргә тиеш иде. Бүгенге көндә җыелган яңгыр сулары Чаллының шәһәр эче сусаклагычларына агызыла, шуннан соң Чулманга килеп чыга. Чаллының суүткәрү системасы кайбер кимчелекләргә ия, бу Чулман елгасы суларында фтор һәм йодның аз күләмдә булуы белән бәйле. Шәһәр сулыкларындагы нефтепродукт һәм авыр металл күләме тиешле нормадан аз гына артык. Гомумән алганда, суүткәрү системасы шактый яхшы хәлдә. Эчә торган суның сыйфат күрсәткечләре гомумреспублика белән чагыштырганда күпкә югарырак. Хәзерге вакытта шәһәр хакимияте тарафыннан шәһәрнең төп канализация коллекторын реконструкцияләү мәсьәләсен чишү юллары карала. Эчә торган суның сыйфатын яхшырту максатында, шәһәр системасында суүткәргеч торбаларны алыштыруны тизләтергә һәм көнкүреш калдыкларын аерып җыюны кертү тәкъдим ителә.

Яшел зоналар, урман һәм паркларның торышы

Чаллыда яшәү урыннары территорияләрендәге шактый югары дәрәҗәдә төзеклеге һәм шәһәрдәге зур яшел киңлекләре булу гына яшәүчеләрнең яшеллеккә булган ихтыяҗларын тулысынча канәгатьләндереп бетерми. Шәһәр советы яшел зоналарның торышы буенча фикер алышты: бу – якынча 360 гектарга кадәр урынны алып торучы тугыз парк һәм урман-парк зоналары, шулай ук гомуми мәйданы утызлап гектарны тәшкил итүче җиде сквер. Шуның өстенә, шәһәр чикләрендә урнашкан егерме бульварның торышы өйрәнелде. Өч ел эчендә парк территорияләрен төзекләндерү буенча эшкә 130 миллионнан артык акча тотылган. Шулай да, шәһәрдәшләр фикеренчә, яшеллек торышы бик сизелерлек яхшырмады. Шунлыктан депутатлар башкарма комитетка «йөз сквер» шәһәр программасын системалаштыру буенча чаралар уздырырга тәкъдим итте.

Һава торышы

Биш ел элек Чаллы шәһәре атмосфера һавасы пычранган шәһәрләр исемлегенә кертелде. Шуннан соң уздырылган чаралар Чаллыны Россиянең иң пычрак шәһәрләре исемлегеннән чыгарырга ярдәм итте. Сәнәгать предприятиеләре һәм транспорт чараларыннан бүленеп чыккан зарарлы матдәләрнең гомуми күләме якынча 53 мең тонна тәшкил итә. Шуның 16 мең тоннадан артыгы индустрия секторына туры килә, ә бу бер кешегә елына 32 килограммлап дигән сүз. Атмосферага бүленеп чыккан сәнәгать калдыкларына анализ еш кына тиешле норманы бозуларны күрсәтә.

Шәһәрдә транспорт хәле

Яр Чаллы трамвай системасы – тизйөрешле трамвайга якын соңгы яңалыкларның берсе. Бу система шәһәр районнары арасында зур пассажир агымын йөртүне тәэмин итеп кенә калмый, ә шәһәрдәге экологик хәлне яхшыртуда да булыша. Уртача еллык бензапирен концентрациясе автомобиль ягулыгының тулысынча янып бетмәве нәтиҗәсе булып тора. Шәхси транспортның артканнан-арта баруы формальдегид һәм фенол буенча күрсәткечләрне күренерлек начарайтты. Возросшее количество личного автомобильного транспорта значительно ухудшило показатели по формальдегиду и фенолу. Уровень выбросов от автотранспорта превышен по многим показателям, а ПДК завышено: в шестнадцать раз по бензпирену, в шесть раз по формальдегиду и в полтора раза по фенолу. Количество автотранспортных средств в городе за последние пять лет выросло более чем на десять тысяч единиц и составило порядка 150 тысяч автомобилей. В 2015 году на проведение работ по ремонту городских автодорог из республиканского бюджета поступило более миллиарда рублей. Ежегодное выделение средств на подобные работы не способствует стабилизации ситуации и дороги в Набережных Челнах до сих пор далеки от нормативного состояния.

Радиационный фон города

На территории города проводятся все необходимые замеры по определению радиационного фона. В результате последних замеров, превышений норм не зафиксировано.

Промышленные предприятия города

Наибольший экологический урон наносится городу автогигантом «Камаз». Особенно сильный дискомфорт и негативное воздействие испытывают жители близлежащих жилых микрорайонов. Не менее сильное влияние на экологию города оказывают картонно-бумажный комбинат и КамГэсЭнергойСтрой. Сегодня на «Камаз» проводятся мероприятия, основой которых является сертификация новых газовых двигателей в соответствии с экологическим классом Евро-5. На многих предприятиях проводятся активные работы по обновлению автопарков и замены традиционного топлива на альтернативные варианты.

Мероприятия для улучшения экологической обстановки

Ежегодно в Набережных Челнах требуется утилизировать более семисот тысяч тонн бытовых и промышленных отходов. Более ста тысяч тонн составляют ТБО от жителей города. Бытовые отходы из жилого сектора города в полном объёме поступают на завод «ЭкоПодряд», где происходит сортировка и брикетирование. Извлечение их мусора вторичных ресурсов составляет порядка пятнадцати процентов. Природно-ландшафтная предрасположенность города ориентирована на «большую воду», представленную акваторией Нижнекамского водохранилища, а также «малую воду», созданную Шильнинским заливом. Кроме того, эти водоёмы обладают значительным потенциалом лесных массивов, расположенных на береговой линии. Такое местоположение не даёт Набережным Челнам полностью погрузиться в экологический коллапс. С 2015 года в Набережных Челнах действует проект «Семейный сквер», основными задачами которого являются работы по благоустройству заброшенных парковых хозяйств и создание новых парковых зон, а также скверов. Такое мероприятие способствует увеличению благоустроенных объектов озеленения и повышает социальный статус зелёных зон на территории города.

Источник: Greenologia.ru сохраним нашу планету зеленой:

greenologia.ru /eko…goroda/naberezhnye-chelny.html

 

If you have found a spelling error, please, notify us by selecting that text and pressing Ctrl+Enter.